1. Wstęp
Dbanie o bezpieczeństwo dzieci, ochrona przed krzywdzeniem, reagowanie na podejrzenie krzywdzenia jest jednym z zadań podmiotu leczniczego Poradni Cogito Stowarzyszenia Rodzin Zdrowie Psychiczne (dalej: Poradnia Cogito), prowadzonego przez Stowarzyszenie Rodzin Zdrowie Psychiczne z siedzibą w Krakowie, adres siedziby: ul. Bałuckiego 6, 30-318 Kraków, w którym mogą przebywać dzieci w związku z realizacją świadczeń zdrowotnych w zakresie zdrowia psychicznego.
Niniejszy dokument ma na celu wdrożenie mechanizmów i zasad postępowania dotyczących bezpieczeństwa dzieci w Poradni Cogito oraz realizację obowiązku prawnego dotyczącego wprowadzenia standardów ochrony małoletnich (ustawa z 28.07.2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 poz. 1606), na mocy której do ustawy z 13.05.2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (Dz.U. z 2026. poz. 110) wprowadzono przepisy dotyczące standardów ochrony małoletnich).
2. Podstawowe pojęcia
- Personelem jest osoba zatrudniona w Poradni Cogito na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilno-prawnej, bądź inna osoba, której powierzono wykonywanie czynności (w tym: m.in. stażyści, wolontariusze).
- Dzieckiem jest każda osoba do ukończenia 18 roku życia.
- Osoba odpowiedzialna za bezpieczeństwo w Internecie to wyznaczony przez Dyrektora Zakładu Leczniczego pracownik sprawujący nadzór nad zasadami korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do sieci Internet oraz procedurami ochrony dzieci przed treściami szkodliwymi w sieci (w tym Facebook).
- Osoba odpowiedzialna za Standardy Ochrony Małoletnich to wyznaczony przez Dyrektora Zakładu Leczniczego pracownik sprawujący nadzór nad monitorowaniem przestrzegania standardów, ich wdrażaniem oraz realizacją w Poradni Cogito.
- Osoba odpowiedzialna za ochronę dzieci to wyznaczony przez Dyrektora Zakładu Leczniczego pracownik, który odpowiada za przyjmowanie zgłoszeń i procedowanie ich zgodnie z przyjętymi zasadami oraz prowadzenie dokumentacji w postaci kart interwencji.
- Osoba odpowiedzialna za udzielenie wsparcia dziecku to wyznaczony pracownik przygotowujący plan wsparcia po ujawnieniu krzywdzenia i dbający o jego realizację.
Krzywdzenie dziecka to każde zamierzone lub niezamierzone działanie osoby dorosłej bądź społeczności, które ma szkodliwy wpływ na zdrowie, rozwój fizyczny lub psychospołeczny dziecka. Formy:
- przemoc fizyczna (np. bicie, szarpanie),
- przemoc psychiczna (np. umniejszanie, straszenie),
- wykorzystywanie seksualne (zaangażowanie w aktywność seksualną bez świadomej zgody),
- zaniedbanie (brak zapewnienia warunków rozwoju).
3. Zasady weryfikacji personelu
- Przed nawiązaniem stosunku pracy Dyrektor realizuje obowiązki z art. 21 ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym (Dz.U. 2026 poz. 110).
- Sprawdza rejestry na https://rps.ms.gov.pl/pl-PL/Public#/ (weryfikacja okresowa).
- Dla obcokrajowców – informacja z rejestru karnego kraju pochodzenia.
- W braku rejestru – oświadczenie pod rygorem karnym o braku skazań za przestępstwa seksualne, przemoc itp.
- Oświadczenie zawiera klauzulę: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia”.
- Dokumentacja: wydruk do akt osobowych.
4. Zasady bezpiecznych relacji
Zawsze:
- Szanuj godność dziecka, uznaj jego prawa.
- Bądź obiektywny, cierpliwy i sprawiedliwy.
- Traktuj indywidualnie, zwracaj uwagę na potrzeby.
- Słuchaj uważnie, odpowiadaj adekwatnie do wieku.
Nigdy:
- Nie faworyzuj.
- Nie upokarzaj, nie obrażaj.
- Nie utrwalaj wizerunku prywatnie.
- Nie krzycz (tylko dla bezpieczeństwa).
- Nie naruszaj nietykalności fizycznej.
5. Zasady interwencji
Interwencja to działanie chroniące dziecko (wewnętrzna lub zewnętrzna: karna, cywilna, Niebieska Karta).
Każdy personel zgłasza podejrzenie notatką do osoby odpowiedzialnej za ochronę dzieci. Koordynuje ona działania, w tym rozmowy i specjalistyczną pomoc.
- Podejrzenie przestępstwa: zawiadomienie prokuratury (art. 304 KPK).
- Zagrożenie dobra: wniosek do sądu opiekuńczego (art. 572 KPC).
- Przemoc domowa: formularz NK-A do Zespołu Interdyscyplinarnego.
- Bezpośrednie zagrożenie: 112.
Interwencja wewnętrzna: spotkanie z rodzicami, kontrakt współpracy (gdy brak zagrożenia).
6. Plan wsparcia
Osoba odpowiedzialna za wsparcie opracowuje plan pomocy; przekazuje wskazówki rodzicom o zewnętrznej pomocy.
7. Przegląd i aktualizacja
Monitorowanie co najmniej raz na rok (ankieta – załącznik 2). Dokumentacja wniosków i modyfikacji; identyfikacja potrzeb szkoleniowych.
8. Kompetencje osoby odpowiedzialnej
Odpowiada za: rozesłanie dokumentu, szkolenia (bezpieczne relacje, symptomy, zgłaszanie), oświadczenia (załącznik 3), kampanie co 2 lata. Wymaga wiedzy o ryzyku i interwencjach.
9. Udostępnianie standardów
Udostępnione na stronie Poradni i recepcji od dnia przyjęcia.
10. Dokumentowanie incydentów
Karta interwencji (załącznik 4), rejestr elektroniczny; dostęp: Dyrektor i personel.
11. Postanowienia końcowe
Wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Zmiany pisemne.
